Nauka To Lubię

Nauka To Lubię

Spora część mojego życia to tzw. seria fortunnych zdarzeń. Chciałem zostać lekarzem, a zostałem fizykiem. Pojechałem zwiedzać Wiedeń, a poznałem żonę. Chciałem robić doktorat i wyjechałem na prawie 4 lata do największego centrum naukowego w Europie. Chcieliśmy powiększyć rodzinę i urodziły się bliźniaki. W końcu wróciliśmy z emigracji, żebym mógł zostać naukowcem, a zostałem dziennikarzem. Nazywam się Tomasz Rożek. Z wykształcenia jestem fizykiem a z zawodu dziennikarzem naukowym. Kieruję działem naukowym w tygodniku Gość Niedzielny. Współpracuję lub współpracowałem z wieloma mediami m.in.: z redakcjami: Pytanie na Śniadanie, Teleexpress, Dzień Dobry TVN; Wiedzą i Życiem, magazynem National Geographic, Gazetą Wyborczą, Rzeczpospolitą, magazynem Focus. Byłem autorem oraz prowadzącym program Sonda2 w TVP2. Wspóltworzyłem programy radiowe: „Pytania z kosmosu” oraz Klub Trójki. Piszę nie tylko dla periodyków. Moja pierwsza książka „Nauka – po prostu. Wywiady z wybitnymi” (2011, Demart) została uznana za najlepszą książkę popularno-naukową sezonu 2010-2011. W 2012 roku napisałem „Nauka – to lubię. Od ziarnka piasku do gwiazd” (WAB). W 2014 roku ukazała się moja książka „Kosmos” (WAB). W 2015 roku ukazał się „Człowiek” (WAB). To dwie części pop-naukowej trylogii. W trzeciej części opiszę mikrokosmos. Prowadzę pop-naukowego vbloga Nauka. To lubię i facebookowy fanpage Nauka.To lubię. A od teraz także podcast. Jestem obecny w dyskusjach na Twiterze oraz Instagramie. Jestem szczęśliwym tatą bliźniaków Zuzi i Janka, oraz mężem Ani. Mieszkamy na Śląsku.
00:00
00:00

Povzetek epizode

Odcinek analizuje przyczyny braku polskich laureatów Nagrody Nobla w naukach ścisłych, skupiając się na problemie emigracji talentów oraz systemowych niedociągnięciach polskiej nauki. Autor przedstawia subiektywną listę wybitnych badaczy o światowej renomie, takich jak profesor Artur Eckert czy profesor Krzysztof Matyjaszewski, którzy mimo polskich korzeni budują swoje kariery za granicą. Analiza wskazuje na kluczowe czynniki hamujące rozwój polskiej nauki: niedofinansowanie, niskie zarobki młodych naukowców, nadmierną biurokrację oraz zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów. W materiale podkreślono, że Polska jest znaczącym eksporterem talentów, ale nie staje się miejscem, w którym można realizować przełomowe, międzynarodowe projekty badawcze wymagające ogromnych nakładów i stabilności.

Poglavja

Kliknite na poglavje, da skočite neposredno na ta trenutek

Poudarki

by przełożyła się na korzyści dla ludzkości

00:01:10 · Autor przywołuje kluczowy wymóg zawarty w testamencie Alfreda Nobla dotyczący celu przyznawania nagrody.

Polska jest największym dawcą talentu noblowskiego na świecie. Brain drain. Drenowanie mózgów, drenowanie własności intelektualnej. Ale praktycznie zerowym biorcą.

00:10:59 · Autor cytuje artykuł z The Economist, aby zobrazować tragiczne skutki emigracji naukowców z Polski.

Szef Fundacji na rzecz nauki polskiej w styczniu tego roku mówił wprost, że polska nauka jest nie tylko biedna, ale również chora.

00:12:06 · Przywołanie mocnej diagnozy stanu polskiego systemu naukowego.

To nie jest brain circulation. to jest brain drain.

00:13:18 · Podkreślenie, że proces migracji polskich naukowców nie jest wymianą doświadczeń, lecz trwałą utratą kapitału intelektualnego.

Polska zostaje z talentem ale bez Nobla. I to nie jest jakieś przeznaczenie czy jakiś pęk dziejowy. To jest wybór.

00:15:21 · Autor stawia tezę, że obecna sytuacja polskiej nauki jest wynikiem świadomego lub nieświadomego modelu rozwoju politycznego i społecznego.

Epizode

1086-

NOBEL dla Polski? Nie ma szans! Gorzka prawda o polskiej nauce

Odcinek analizuje przyczyny braku polskich laureatów Nagrody Nobla w naukach ścisłych, skupiając się na problemie emigracji talentów oraz systemowych niedociągnięciach polskiej nauki. Autor przedstawia subiektywną listę wybitnych badaczy o światowej renomie, takich jak profesor Artur Eckert czy profesor Krzysztof Matyjaszewski, którzy mimo polskich korzeni budują swoje kariery za granicą. Analiza wskazuje na kluczowe czynniki hamujące rozwój polskiej nauki: niedofinansowanie, niskie zarobki młodych naukowców, nadmierną biurokrację oraz zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów. W materiale podkreślono, że Polska jest znaczącym eksporterem talentów, ale nie staje się miejscem, w którym można realizować przełomowe, międzynarodowe projekty badawcze wymagające ogromnych nakładów i stabilności.

11 okt. 2026
1085-

Dlaczego pieniądze wyłączają nam rozsądek? - MERITUM #2

W tym odcinku dr Joanna Myślińska-WieProw wyjaśnia podstawy ekonomii behawioralnej, wskazując na wpływ emocji i nieracjonalnych mechanizmów na decyzje finansowe. Rozmowa porusza tematy inteligencji finansowej, strategii oszczędzania oraz dopasowania poziomu ryzyka inwestycyjnego do indywidualnych celów. Rozmówcy omawiają również strategie inwestycyjne dla osób o niskiej tolerancji na ryzyko, wskazując na obligacje skarbowe oraz złoto jako bezpieczniejsze alternatywy. Dyskusja obejmuje także trudności w zrozumieniu wartości aktywów cyfrowych, takich jak kryptowaluty i NFT, oraz zjawisko tokenizacji dzieł sztuki.

09 okt. 2026
1084-

Po co Polsce własny LLM?

Odcinek poświęcony jest fundamentalnym różnicom między ludzkim mózgiem a sztuczną inteligencją oraz mechanizmom działania modeli językowych (LLM). Autor omawia procesy przetwarzania danych, wyzwania techniczne związane z budową własnych narzędzi oraz znaczenie wysokiej jakości danych treningowych. Szczególną uwagę poświęcono polskiemu projektowi AI – Bielik. Rozmowa przybliża cele modelu, który ma lepiej rozumieć polski kontekst kulturowy i językowy, a także przedstawia inicjatywę „Obywatel Bielik”. Projekt ten, oparty na idei Open Science, angażuje społeczność w budowę modelu wizyjnego, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo danych i suwerenność technologiczną Polski.

06 okt. 2026
1083-

Co ruch robi z naszą głową? - Meritum #1

Odcinek poświęcony jest ścisłej relacji między aktywnością fizyczną a zdrowiem psychicznym. Gościem programu jest dr hab. Dominika Wilczyńska, psycholog sportu i profesor Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku, która wyjaśnia, jak różne intensywności ruchu wpływają na procesy poznawcze, emocje oraz poziom hormonów, takich jak testosteron czy serotonina. Rozmowa obejmuje szerokie spektrum tematyczne: od mechanizmów radzenia sobie ze stresem (eustres vs dystres) i budowania pewności siebie poprzez postawę ciała, po kluczową rolę relacji społecznych w sporcie. Program analizuje również wpływ sportu na rozwój dzieci i młodzieży, podkreślając znaczenie radości z aktywności oraz roli rodziców i trenerów w zapobieganiu traumom sportowym. W końcowej części dyskusja dotyczy osób starszych, wskazując, że nigdy nie jest za późno na wprowadzenie treningu siłowego i umiarkowanej aktywności, aby chronić zdrowie neurodegeneracyjne i utrzymać sprawność fizyczną.

02 okt. 2026
1082-

Czy AI jest lekarstwem na hejt? Tomasz Rożek i Dawid Myśliwiec

Jakiś czas temu Dawid Myśliwiec nagrał ważny film na temat hejtu, z jakim spotyka się w Internecie. Ja też uważam, że jest to temat, o którym trzeba mówić głośno. I właśnie dlatego postanowiłem zaprosić Dawida do rozmowy. Czy sztuczna inteligencja może rozwiązać problem hejtu w Internecie? Jak możemy wykorzystać tę technologię? Czy AI ma szansę zwiększyć nasze bezpieczeństwo w sieci? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. […]

31 jul. 2025